Vandaag is een reisdag. Om 7:30 uur ontbijt ik op het terras van het Li River Retreat. Uitchecken en dan worden we met kleine busjes naar de iets grotere bus aan de rand van de stad gebracht.
Het vliegtuig vertrekt vanaf Guilin om 11:45 uur en we komen om 13:45 uur aan in Shanghai. Daar aangekomen kennen wij enig oponthoud. Eerst is er geen bus en dus ook geen chauffeur die ons opwacht. Yun slaat aan het bellen, maar kan de chauffeur niet te pakken krijgen. Er zit dus maar één ding op en dat is wachten. Even wachten….. nog even wachten…. En eindelijk komt de chauffeur opdagen. We lopen gezamenlijk naar de bus die aan de zijkant van de aankomsthal staat. Tenminste we dachten dat we gezamenlijk liepen. Bij de bus blijken er twee mensen te ontbreken. Bij Yun breekt lichte paniek uit, maar dat is nog niets vergeleken bij de paniek van één van de twee verdwaalden. Nadat ze gevonden zijn komen bij haar de traantjes. Uiteindelijk vertrekt de bus naar Suzhou om 15:00 uur. De lucht is erg betrokken, de stemming in de bus eveneens. We bereiken Suzhou en het hotel om 17:30 uur.
’s Avonds eten we gezamenlijk. Na het eten loop ik nog wat rond op de grote wandelboulevard en bekijk de winkels. Ik vind een grote winkel met alleen maar chopsticks in alle soorten, kleuren en maten. Chopsticks, gewoon van hout, van dure edelmetalen, van glas, van kunststof, bewerkt en glad. Een verkoopster hobbelt gezellig achter mij aan en kijkt een beetje sip als ik tenslotte niets koop. Ik sluit de dag weer af met een mailtje naar Bettie. Omdat deze dag eigenlijk weinig biedt om over te schrijven, is dit een mooie gelegenheid nog eens iets te vertellen over bepaalde etiquette van de Chinezen. Een willekeurige greep: geef een Chinees nooit een horloge cadeau, want dat zal hij of zij associëren met tijd en eindigheid, dus dat zou een verkapte doodswens kunnen inhouden. Bij de maaltijd dient men niet te beginnen met rijst eten. Dit is een belediging voor de kok. Het straalt uit dat de gast bang is niet voldoende te krijgen. Dus eet men rijst pas later bij andere producten. Zet je chopsticks nooit rechtop in de rijst. Dit is zeer onbeleefd omdat dit beeld lijkt op brandende wierookstokjes en ook weer associaties geeft met de dood. Eten met veel geluiden is heel gebruikelijk in China. Smakken, slurpen, het is allemaal toegestaan en geeft juist aan dat de eter geniet van zijn maaltijd. Dus ga rustig eten in een restaurant waar veel lawaai van mensen heerst; meestal is het een goed restaurant. Een zakdoek zoals de westerlingen gebruiken vindt een Chinees eigenlijk maar een vies onhygiënisch lapje en heeft daar niet helemaal ongelijk in. Een visitekaartje pak je beleefd aan, het liefst met twee handen, waarna je het uitgebreid gaat bestuderen, ook al snap je er geen barst van. Steek het niet meteen in je zak, maar behandel het met respect. Maak je nooit kwaad en als je het toch doet, zorg dan dat je er zo min mogelijk van laat blijken. Met geduld en vriendelijkheid bereik je veel en veel meer.